Prostat böyüməsi nədir?

Prostat sidik kisəsinin çıxış hissəsində yerləşən, əsas funksiyası kişi reproduktiv sistemi ilə bağlı olan, təxminən 18–20 qram ağırlığında vəzidir. Prostatın əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, sidik kanalı onun içindən keçir. Yaş artdıqca kişilərin əksəriyyətində prostat vəzisi böyüməyə başlayır. Prostat böyüməsi həm xoşxassəli, həm də bədxassəli xarakter daşıya bilər.

Prostat niyə böyüyür?

Şabalıd ölçüsündə olan prostat vəzisi sidik kisəsinin çıxışında, tərs armud formasında yerləşir. O, toxum mayesinə xüsusi maddələr ifraz edərək spermanın hərəkətliliyini artırır və toxum mayesinin durulaşmasına kömək edir.

Gənc kişilərdə prostat normal ölçüdə olur. Lakin 40 yaşdan sonra vəzi nəzarətsiz şəkildə böyüməyə başlaya bilər. 50 yaşdan yuxarı kişilərin təxminən 30–40 faizində prostatla əlaqədar sidik ifrazı problemləri müşahidə olunur.

Bu problemlərin əsas səbəbi prostat vəzisinin kişi cinsi hormonlarına həddindən artıq həssas reaksiya verməsidir. Digər mühüm amil isə irsi meyillilikdir. Ailəsində prostat böyüməsi olan şəxslərdə bu xəstəliyin yaranma riski digər insanlarla müqayisədə təxminən 4 dəfə yüksəkdir.

Prostat böyüməsi hansı şikayətlərə səbəb olur?

Prostat illər keçdikcə tədricən böyüyür və içindən keçən sidik kanalını sıxmağa başlayır. Sidiyin xaric olunmasını təmin edən orqan sidik kisəsidir və əzələ toxumasından ibarətdir.

Prostat sidik kanalını sıxsa da, sidik kisəsinin əzələləri buna uyğunlaşaraq daha güclü işləməyə başlayır. Bu mərhələdə xəstədə heç bir əlamət olmaya bilər. Bəzi hallarda isə sidik kisəsinin həddindən artıq fəaliyyəti nəticəsində aşağıdakı şikayətlər yaranır:

• Tez-tez sidiyə getmə;
• Gecələr sidiyə qalxma;
• Birdən-birə güclü sidiyə getmə ehtiyacı hiss etmə;
• Təcili şəkildə tualetə qaçmaq məcburiyyəti;
• Bəzən sidik saxlamama.

Vaxt keçdikcə prostat böyüməyə davam edir və sidik kisəsinin əzələləri zəifləyərək yorulur. Bu zaman aşağıdakı əlamətlər meydana çıxır:

• Sidik axınının zəifləməsi;
• Çatallı sidik ifrazı;
• Sidik edərkən damcılanma;
• Fasilələrlə sidik ifrazı;
• Sidik etdikdən sonra sidik kisəsinin tam boşalmadığı hissi.

Müalicə olunmayan hallarda sidik kisəsinin əzələləri zədələnir, sidik kisəsində yaranan yüksək təzyiq böyrəklərin fəaliyyətini pozmağa başlayır. Bu mərhələdən sonra müalicə aparılsa belə, sidik kisəsi və böyrəklərin funksiyalarının tam bərpası əksər hallarda mümkün olmur.

Soyuq havalarda diqqətli olun!

Prostatla bağlı şikayətlər əsasən qış aylarında daha da artır. Prostat böyüməsi səbəbindən sidik ifrazında çətinlik yaşayan şəxslər soyuq havalarda daha tez-tez, lakin daha az miqdarda sidik ifraz etdikləri üçün narahatlıqları güclənir.

Bunun əsas səbəbi bədən temperaturunun, xüsusilə ayaq və baldır nahiyəsində aşağı düşməsidir. Buna görə də prostat problemi olan şəxslərə ayaq və baldırlarını soyuqdan qorumaq, həmçinin çay və qəhvə kimi kofeinli içkilərin qəbulunu azaltmaq tövsiyə olunur.